نویسندگی خلاق!

نویسندگی خلاق

 

نویسندگی خلاق چیست؟

پاسخ دادن به این سوال کار سختی نیست. به‌طور بسیار ساده می‌توان گفت نویسندگی خلاق یعنی «خلاقانه نوشتن»!

ولی «خلاقانه نوشتن» چه نوع نوشتنی است؟ شاید لازم باشد برای رسیدن به مفهوم واقعی «نویسندگی خلاق»، قبل از وارد شدن به مبحث خلاقانه نوشتن، به چیستی نویسندگی بپردازیم.

آیا هر نوشتنی را می‌توان نویسندگی نامید؟ به‌طور عام بله هر نوشتنی می‌تواند به نوعی نویسندگی قلمداد شود. ولی اگر بخواهیم به‌طور خاص در مورد مهارت نویسندگی صحبت کنیم، لازم است یکسری ضوابط و خصوصیات خاصی را در نوشتن لحاظ کنیم. در این حالت دیگر نوشتن هر نوشته‌ای را نمی‌توان نویسندگی نامید.

در واقع نویسندگی یک مهارت است و می‌توان مثل هر مهارت دیگری آن را یاد گرفت و توسعه داد. نوشته فارغ از اینکه داستانی یا غیرداستانی باشد باید برای جلب نظر خواننده دارای جذابیت لازم باشد. پس نویسنده باید بیاموزد که جذاب بنویسد.

نویسندگی خلاق

چگونه جذاب بنویسیم؟

یکی از راه‌های کسب مهارت در نویسندگی خواندن نوشته‌های خوب است. پس از آن هم تمرین نوشتن است. هر چه بیشتر بخوانیم و بنویسیم، می‌توانیم بهتر و بهتر بنویسیم.

در این راستا و در مسیر کسب مهارت، هرکس سبک و صیاق خود را در نوشتن پیدا می‌کند. سبک نوشتن هرکس هم می‌تواند با نحوه نگارش دیگران بسیار متفاوت باشد. در واقع هرکس ادبیات، اصطلاحات و دایره لغات خاص خودش را دارد و در نگارش از آن‌ها استفاده می‌کند. همین هم اساس تمایز بین نوشته‌های افراد مختلف است.

باید به این نکته هم توجه داشت که زبان‌های زنده دنیا هر روز در حال تغییر و تحول هستند. نوع گفتار و در نتیجه نوشتار افراد در چند صد سال قبل مانند گفتار و نوشتار عصر حاضر نبوده و تغییرات زیادی کرده است.

در سده‌های قبل پیچیدگی و استفاده از واژه‌های ثقیل یکی از مشخصات نوشته‌های معتبر بود. ولی اکنون از نوشته‌های ساده و روان بیشتر استقبال می‌شود. در عصر حاضر دیگر خواننده حوصله و فرصت این را ندارد که در پسِ استعاره‌ها به‌دنبال کشف و درک مفهوم نوشته باشد. می‌خواهد با صرف کمترین زمان و انرژی، بیشترین برداشت و بهره را از نوشته کسب کند. بنابراین نویسنده باید در کنار رعایت سایر اصول نگارش، به ساده‌نویسی هم مسلط باشد و به‌قول معروف خیلی صریح لُبِ مطلب را بیان کند.

مکان، زمان و ابزار نوشتن

شاید تعجب کنید ولی موضوع مهم دیگر مکان و زمان نوشتن است. این موضوع در افراد مختلف می‌تواند بسیار متفاوت باشد و تاثیر متفاتی هم روی کیفیت نگارش آن‌ها داشته باشد.

بعضی از افراد در محیط‌های شلوغ و پرسروصدا نمی‌توانند برای نوشتن تمرکز کنند و باید حتما محلی را که برای نوشتن انتخاب می‌کنند، کاملا آرام باشد. در مواردی حتی ممکن است صدای تیک تیک ساعت و یا صدای مبهم کسی از دوردست‌ها تمرکزشان را به‌هم بزند. به‌عکس در مورد برخی دیگر از افراد ممکن است نه تنها صدا مزاحمتی برای نوشتن‌شان ایجاد نکند، بلکه حتی بعضی صداها مثل صدای موسیقی محرک نوشتن‌شان باشد.

بعضی ممکن است در اتاق کار خود خوب بنویسند و برخی هم از محلی با چشم‌انداز زیبایی همچون باغ یا ساحل دریا الهام بگیرند و جذاب بنویسند.

زمان مناسب نوشتن هم در افراد مختلف فرق می‌کند. من خودم ترجیح می‌دهم از ساعت 2 تا 6 صبح بنویسم. در این فاصله زمانی و در سکوت و تنهایی بعد از نیمه شب تمرکز خوبی روی نوشتن پیدا می‌کنم. شما ممکن است صبح زودتر از خواب بیدار شوید و به نوشتن بپردازید و یا دوست داشته باشید عصرها بنویسید.
امکانات و ابزار نوشتن هم مهم است. ممکن است شما برای نوشتن به خودکار و کاغذ علاقمند باشید و یا ترجیح بدهید با کامپیوتر، لپ تاپ و یا گوشی‌تان بنویسید.

هریک از موارد فوق یعنی مکان، زمان و ابزار و امکانات نوشتن می‌تواند تاثیر زیادی در روان، جذاب و خلاقانه نوشتن داشته باشد. بنابراین باید با آزمون و خطا بهترین و موثرترین آن‌ها را برای خودتان پیدا کنید و به نوشتن و خلق متون جذاب بپردازید.

و اما واژه «خلاق» در «نویسندگی خلاق»!

خوب این‌ها توضیحات مختصری در مورد «نویسندگی» بود. واژه دوم عبارتِ «نویسندگی خلاق»، واژه «خلاق» است. حال ببینیم این واژه در عبارت «نویسندگی خلاق» به چه معنا است.

در مورد چیستی خلاقیت و خلاق بودن در مقالات مختلف سایت صحبت‌های زیادی شده است. واژه خلاق به مفاهیمی مانند متفاوت، متمایز و نوآورانه اشاره دارد. بنابراین نویسندگی خلاق یعنی نویسندگی نوآورانه و متمایز. نویسندگی که متفاوت از نویسندگی معمول و روتین موجود باشد. نویسندگی که بتواند مرزهای منطق و عقلانیت معمول را درنوردد و نوشته‌های فرامنطقی خلق کند. همین خلاقانه بودن نوشته، خود جذابیت را دوچندان می‌کند و مخاطب را برای خواندن راغب‌تر می‌سازد.

شکستن کلیشه‌ها

پس در نویسندگی خلاق ما دنبال شکستن کلیشه‌های معمولِ نوشتن هستیم. می‌خواهیم متفاوت و جذاب بنویسیم. می‌خواهیم نه تنها حرف جدیدی برای گفتن داشته باشیم، بلکه شیوه جدیدی از نگارش را ارائه دهیم.

البته برای خلاقانه نوشتن به خودتان سخت نگیرید. در نویسندگی خلاق لازم نیست حتما نوشته‌هایتان بدون نقص و براساس اصول منطق باشد. به تخیل‌تان اجازه حضور و فعالیت دهید تا شما را برای خلاقانه نوشتن یاری کند.

در ضمن تمرین کردن را فراموش نکنید. هم زیاد بخوانید و هم زیاد بنویسید. در ابتدا برای دل خودتان بنویسید، حتی فارغ از اینکه چقدر در نوشته‌هایتان اصول نگارش را رعایت می‌کنید! این روش یکی از بهترین روش‌های خلاقانه نوشتن است. وقتی برای دل خودتان می‌نویسید، از مورد قضاوت قرار گرفتن ترسی ندارید. بنابراین از خودسانسوری دست برمی‌دارید و آنچه را که باید بنویسید، می‌نویسید. به‌تدریج که نوشتن برایتان به‌عنوان یک عادت درآمد، کم‌کم می‌بینید اصول نگارش هم به نوشته‌هایتان راه پیدا می‌کند. نوشته‌هایتان سروشکل پیدا می‌کند و برای انتشار عمومی مناسب می‌شود.

علاوه بر اینها اگر خواستید نوشته‌تان را منتشر کنید، آن را از نظر غلط املایی بررسی کنید. همچنین متن نوشته شده را به دوست و آشنایی بدهید تا بخواند و نظر و دیدگاهش را به عنوان مخاطب بدهد. اگر به نظر شما دیدگاهش معقول بود و در بالا بردن کیفیت نوشته موثر بود، حتما آن را قبل از انتشار در نوشته‌تان اعمال کنید.

نظر شما در مورد نویسندگی و به‌ویژه نویسندگی خلاق چیست؟

آیا به نویسندگی علاقمند هستید؟ برای جذاب و خلاقانه نوشتن چه تمرین‌هایی می‌کنید؟

 

مطالب مرتبط

۲ نظر

  1. ملیحه صرامی

    ممنون از مطالب مفید و مختصرتون…

    منتظر پستهای آموزنده و سازنده ی بعدی شما هستیم…

    پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *